Opieka periodontologiczna stanowi fundament zdrowia jamy ustnej i jest niezbędna dla każdego pacjenta, niezależnie od występujących objawów. Etap 0: Badanie / Ocena ma zastosowanie do wszystkich pacjentów – od osób zgłaszających się po raz pierwszy po pacjentów objętych długoterminową opieką podtrzymującą – zapewniając każdej osobie spersonalizowane leczenie oparte na dowodach naukowych, dostosowane do jej aktualnego stanu podczas każdej wizyty.

Przed rozpoczęciem jakiegokolwiek leczenia niezbędna jest kompleksowa ocena. Obejmuje ona wielowymiarową analizę zdrowia jamy ustnej pacjenta, jego stanu ogólnego, stylu życia oraz czynników ryzyka. Na podstawie tej szczegółowej oceny ustalana jest diagnoza oparta na dowodach naukowych i najlepszych praktykach klinicznych. Celem jest opracowanie planu leczenia precyzyjnie dostosowanego do indywidualnych potrzeb każdego pacjenta. Etap 0 to coś więcej niż punkt wyjścia – to fundament doskonałości klinicznej. Wdrażając to podejście jako zespół i integrując je z codzienną praktyką, podnosimy jakość opieki, zwiększamy satysfakcję pacjentów i osiągamy długoterminowy sukces terapeutyczny.

Oceń aktualny stan pacjenta, wykorzystując kartę periodontologiczną (głębokość kieszonek / głębokość sondowania, krwawienie podczas sondowania (BoP), pomiary poziomu przyczepu klinicznego (CAL) oraz ocenę biofilmu), a także odpowiednie badania radiologiczne.

Wyjaśnij założenia podejścia minimalnie inwazyjnego (oraz, w razie potrzeby, przedstaw koncepcję M.I.T.). Określ, na jakim etapie leczenia znajduje się pacjent, i omów to z nim, aby zapewnić zrozumienie oraz aktywne zaangażowanie.

Etap 1 obejmuje większość grup pacjentów, w szczególności osoby ze zdrowymi dziąsłami, zapaleniem dziąseł, zapaleniem przyzębia, zdrowymi tkankami wokół implantów, zapaleniem błony śluzowej wokół implantów i/lub zapaleniem tkanek wokół implantów. U pacjentów może występować stan zapalny dziąseł, objawiający się rumieniem, obrzękiem i krwawieniem podczas sondowania. Kontrola płytki nazębnej może być niewystarczająca, a pacjent może wymagać wypracowania prawidłowych nawyków higieny jamy ustnej. Może również występować znaczne nagromadzenie płytki nazębnej i kamienia naddziąsłowego, a ogólnoustrojowe czynniki ryzyka, takie jak palenie tytoniu lub cukrzyca, mogą przyczyniać się do rozwoju choroby przyzębia.

Głównym celem jest przerwanie biofilmu, usunięcie czynników sprzyjających retencji płytki nazębnej, takich jak przebarwienia, ograniczenie stanu zapalnego oraz zaangażowanie pacjenta – w zakresie odpowiednim do jego potrzeb. Skuteczne usunięcie płytki nazębnej i kamienia naddziąsłowego pomaga zapobiec wczesnej reakcji zapalnej oraz stworzyć zdrowe środowisko periodontologiczne.

Leczenie może obejmować usuwanie biofilmu naddziąsłowego i z powierzchni błony śluzowej, PMPR (Professional Mechanical Plaque Removal) oraz eliminację czynników sprzyjających retencji płytki nazębnej. Najczęściej stosowane metody obejmują terapię proszkową, skaling piezoelektryczny / skaling powietrzny, instrumentację ręczną, polerowanie oraz zastosowanie instrumentów obrotowych (w celu eliminacji czynników sprzyjających retencji płytki nazębnej).

Jeśli stan jest prawidłowy: powtórz Etap 0/1
Jeśli stan jest stabilny: Etap 4
Jeśli stan jest niestabilny, ale pacjent jest zaangażowany: Etap 2
Jeśli stan jest niestabilny, a pacjent nie jest zaangażowany: powtórz Etap 1

U pacjenta mogą występować:
Zapalenie przyzębia (periodontitis): Stan zapalny przyzębia z postępującą utratą więzadła ozębnej i kości wyrostka zębodołowego, prowadzący do utraty przyczepu klinicznego (CAL) oraz powstawania kieszonek przyzębnych (często z krwawieniem podczas sondowania i/lub obecnością wysięku ropnego). Nieleczone może prowadzić do rozchwiania zębów i ich utraty.

Zapalenie błony śluzowej wokół implantu (peri-mucositis): Odwracalny stan zapalny związany z płytką nazębną, ograniczony do tkanek miękkich wokół implantu, objawiający się krwawieniem podczas sondowania (z możliwością obecności wysięku ropnego), rumieniem i obrzękiem, bez radiologicznych oznak utraty kości wykraczających poza początkową przebudowę po wszczepieniu implantu.

Zapalenie tkanek wokół implantu (peri-implantitis): Stan zapalny błony śluzowej połączony z postępującą utratą kości wyrostka zębodołowego podtrzymującej implant w porównaniu z wartością wyjściową, zwykle z towarzyszącym zwiększeniem głębokości sondowania oraz krwawieniem podczas sondowania i/lub obecnością wysięku ropnego. Bez odpowiedniego leczenia istnieje wysokie ryzyko utraty implantu.

Skuteczne usunięcie biofilmu i kamienia poddziąsłowego w celu ograniczenia stanu zapalnego kieszonek przyzębnych, wspomagania gojenia tkanek miękkich oraz zmniejszenia głębokości kieszonek, tworząc podstawę do ograniczenia potrzeby przyszłego leczenia chirurgicznego. W razie potrzeby należy również usunąć czynniki sprzyjające retencji płytki nazębnej, takie jak nawisające wypełnienia, a ciągłe zaangażowanie pacjenta pozostaje niezbędnym elementem terapii.

Leczenie może obejmować usuwanie biofilmu poddziąsłowego i podśluzówkowego. Najczęściej stosowane metody to terapia proszkowa, skaling piezoelektryczny / skaling powietrzny oraz/lub instrumentacja ręczna.

Jeśli stan jest stabilny: Etap 4
Jeśli stan jest niestabilny: powtórz Etap 2 lub przejdź do Etapu 3

U pacjenta nadal występują miejsca, które nie ulegają wystarczającej poprawie pomimo kontynuacji leczenia niechirurgicznego (Etap 1 i Etap 2). Obszary z niepełnym wygojeniem wskazują na konieczność przeprowadzenia interwencji chirurgicznej lub ukierunkowanych zabiegów po Etapie 2 w celu eliminacji utrzymujących się kieszonek przyzębnych i odtworzenia prawidłowej architektury przyzębia.

Celem jest eliminacja lub zmniejszenie głębokości kieszonek przyzębnych oraz odbudowa ubytków kostnych, co prowadzi do stabilizacji aktywnego procesu chorobowego, wspiera długoterminowe zachowanie uzębienia oraz przywrócenie jego funkcji.

Leczenie może obejmować: modelowanie kości, regenerację kości oraz/lub przeszczepy tkanek twardych i miękkich.

Jeśli stan jest stabilny: Etap 4

Tkanki przyzębia pacjenta są klinicznie stabilne i wykazują niewielki lub brak stanu zapalnego. Kieszonki przyzębne są płytkie, bez krwawienia podczas sondowania i oznak zakażenia. Pacjent przestrzega właściwych zasad higieny jamy ustnej i pozostaje wysoko zmotywowany. Kontynuowana podtrzymująca terapia periodontologiczna skutecznie pomaga zapobiegać nawrotom choroby.

Utrzymanie stabilności przyzębia po zakończeniu leczenia oraz zapobieganie nawrotom choroby dzięki ciągłej opiece podtrzymującej. Pacjenci są wspierani w utrzymaniu skutecznej higieny jamy ustnej i długotrwałej motywacji, przy jednoczesnym umożliwieniu wczesnego wykrywania zmian i szybkiej interwencji – co ma kluczowe znaczenie dla długoterminowego zachowania uzębienia.

Leczenie może obejmować usuwanie biofilmu naddziąsłowego i z powierzchni błony śluzowej, PMPR (Professional Mechanical Plaque Removal) oraz eliminację czynników sprzyjających retencji płytki nazębnej. Najczęściej stosowane metody obejmują terapię proszkową, skaling piezoelektryczny / skaling powietrzny, instrumentację ręczną oraz polerowanie.

Zaplanuj wizyty kontrolne co 3–12 miesięcy (zgodnie z indywidualnymi potrzebami pacjenta).
Pacjent periodontologiczny pozostaje pacjentem periodontologicznym przez całe życie.